De meeste testosteron boosters verhogen je testosteron niet merkbaar. Dat is de samenvatting van een systematisch overzicht uit 2023 waarin 52 studies naar 27 middelen werden doorgenomen. Een handvol ingrediënten laat een mogelijk effect zien, vaak in een kleine, specifieke groep. Hieronder zie je welke dat zijn, waarom de reclame niet te vertrouwen is en wat een booster wel en niet kan.
Kort samengevat
- Het overzicht uit het International Journal of Impotence Research concludeert dat de meeste boosters het totale testosteron niet verhogen ten opzichte van placebo.
- Positieve signalen zijn er voor HMB en betaïne (atleten), en mogelijk voor ashwagandha en Eurycoma longifolia. Het gaat om kleine aantallen studies.
- Een booster is een voedingssupplement, geen geneesmiddel, en geen behandeling van een tekort.
- Twijfel je aan je testosteron, laat dan eerst bloed prikken in plaats van een supplement te slikken.
Wat is een testosteron booster?
Een testosteron booster is een voedingssupplement dat testosteron zou verhogen of ondersteunen. Meestal gaat het om een mengsel van vitaminen, mineralen en plantenextracten, zoals zink, vitamine D, ashwagandha, tribulus of fenugreek. Het product wordt verkocht aan mannen die moe zijn, minder zin hebben of sneller spieren willen opbouwen. Het is geen testosteron en bevat dat ook niet. Wat erin zit en in welke hoeveelheid, verschilt per merk, en dat maakt vergelijken lastig.
Dat laatste is ook het probleem voor onderzoekers: studies kijken doorgaans naar één ingrediënt, terwijl in de winkel meestal een combinatie ligt. Een positief resultaat voor een los middel zegt dus weinig over het flesje dat jij zou kopen.
Wat zegt het onderzoek?
De beste samenvatting komt van Morgado en collega’s (2023). Zij zochten twintig jaar aan literatuur af en namen 52 studies mee, over 27 voorgestelde boosters. De uitkomst was het verschil in totaal testosteron ten opzichte van placebo, in vier groepen: mannelijke atleten, mannen met late-onset hypogonadisme, onvruchtbare mannen en gezonde mannen. Hun conclusie: de meeste middelen verhogen het totale testosteron niet. De auteurs wijzen er ook op dat losse regelgeving in deze industrie ervoor heeft gezorgd dat beloftes zelden worden gecontroleerd.
Wat wel opvalt, is hoe klein de bewijsbasis vaak is. Veel middelen hebben maar één of twee studies, en een enkele uitkomst is geen vaststaand feit. Zie de resultaten daarom als een eerste signaal, niet als belofte.
Welke ingrediënten zijn onderzocht?
De tabel hieronder zet de middelen uit het overzicht naast elkaar. Het aantal studies staat erbij waar het overzicht dat noemt.
| Ingrediënt | Wat het overzicht vond |
|---|---|
| Vitamine D (cholecalciferol) | Meest onderzocht: 10 studies. In het overzicht staat het niet bij de middelen die als effectief of mogelijk effectief gelden |
| Zink en magnesium | 5 studies. Niet genoemd bij de middelen met een aangetoonde stijging |
| Tribulus terrestris | 4 studies. Niet genoemd bij de middelen met een aangetoonde stijging |
| Creatine | 4 studies. Niet genoemd bij de middelen met een aangetoonde stijging |
| Ashwagandha (Withania somnifera) | Mogelijk effectief bij gezonde mannen |
| Eurycoma longifolia (tongkat ali) | Mogelijk effectief bij gezonde mannen en bij mannen met late-onset hypogonadisme |
| HMB en betaïne | Effectief bevonden bij mannelijke atleten |
| Novadex XT (niet-hormonale aromataseremmer) | Mogelijk effectief bij mannelijke atleten |
Let op het verschil tussen ‘effectief’ en ‘mogelijk effectief’. Bij de eerste categorie, HMB en betaïne bij atleten, zagen de auteurs een stijging ten opzichte van placebo. Bij ‘mogelijk’ gaat het om middelen waarvoor de aanwijzingen beperkt zijn. Dat geldt ook voor ashwagandha, dat bij gezonde mannen als mogelijk effectief wordt bestempeld. Ook de populatie is belangrijk: een uitkomst bij trainende atleten is niet automatisch van toepassing op een man van veertig die slecht slaapt.
Een stijging van het totale testosteron is bovendien niet hetzelfde als merkbaar meer spiermassa, energie of libido. Dat verband is in de studies in het overzicht niet het uitgangspunt: het ging om de bloedwaarde.
Waarom de reclame vaak niet klopt
Het programma Radar (AVROTROS) belde in 2023 met klantenservices van aanbieders van testosteronsupplementen en publiceerde de schriftelijke reacties. Ze laten zien hoe wankel de claims zijn. XXL Nutrition stelt dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat dat ashwagandha testosteron verhoogt en dat het zo ook niet wordt aangeboden. Natuurlijk Presteren erkent dat een medewerker verder ging dan de toegestane claims. Kruidvat wijst erop dat gezondheidsclaims op voedingssupplementen extern worden beoordeeld voordat ze mogen worden gebruikt.
Je ziet het patroon: de officiële reactie is voorzichtig, de verkooppraatjes zijn dat niet. Voor een consument betekent dat: vertrouw niet op wat een medewerker, een influencer of een productpagina belooft. Kijk naar wat er in het flesje zit en naar wat studies zeggen over precies dat ingrediënt.
Natuurlijke testosteron booster: wat blijft er over?
Dan resteert de vraag of een natuurlijke testosteron booster ergens goed voor is. Het eerlijke antwoord is: soms een beetje, bij sommige mensen, en lang niet zo groot als op de verpakking staat. Staat je lage waarde niet vast, dan is de kans dat je de oorzaak oplost met een supplement klein, want de gebruikelijke oorzaken zitten elders. Slaap, gewicht, alcohol en stress hebben een grotere invloed dan welk poeder dan ook. Wat daarover bekend is, lees je in ons artikel testosteron verhogen.
Heb je een bevestigd laag testosteron met klachten, dan is een booster geen alternatief voor medische behandeling. Zo’n tekort stel je vast met bloedonderzoek op meerdere momenten; hoe dat werkt staat in ons artikel over de testosteron test.
Booster kopen of eerst testen?
Zoek je naar de beste testosteron booster of wil je er een kopen, dan zijn dit de vragen die je jezelf het best vooraf stelt:
- Heb ik klachten die passen bij een tekort, of gaat het om algemene vermoeidheid?
- Is mijn waarde ooit gemeten, in een ochtendmonster, en klopt die uitslag?
- Welk ingrediënt zit erin, en is dat een van de middelen waarvoor er überhaupt aanwijzingen zijn?
- Gebruik ik medicijnen of heb ik een aandoening waarbij ik eerst met een arts moet overleggen?
Merk je dat je bij de eerste vraag aarzelt, dan is bloedonderzoek een betere eerste stap dan een pot tabletten. Wie een supplement wil proberen, doet dat het best bewust, met één product tegelijk en zonder de medische vraag uit te stellen. Wil je weten wat er gebeurt als je eigen productie door hormoongebruik is onderdrukt, zie dan de anabolen kuur.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste testosteron booster?
Een beste bestaat niet, want de ingrediënten verschillen en het bewijs ook. In een systematisch overzicht van 52 studies naar 27 middelen bleken de meeste de totale testosteronspiegel niet te verhogen. Alleen voor enkele middelen, bij specifieke groepen, vonden de onderzoekers aanwijzingen.
Werken natuurlijke testosteron boosters?
Meestal niet op de manier waarop ze verkocht worden. Het grootste deel van de onderzochte kruiden en supplementen liet geen stijging van het totale testosteron zien ten opzichte van placebo. Ashwagandha (Withania somnifera) en Eurycoma longifolia kwamen als mogelijk effectief naar voren bij gezonde mannen, maar dat zijn voorzichtige conclusies.
Kun je een testosteron booster kopen bij de drogist of supermarkt?
Ja, ze zijn als voedingssupplement verkrijgbaar. Dat betekent niet dat ze testosteron bewezen verhogen. Een voedingssupplement is geen geneesmiddel, en bij de aanbieders die Radar benaderde liepen de antwoorden over wat het product mag beloven uiteen.
Is een testosteron booster hetzelfde als testosteron?
Nee. Een booster is een voedingssupplement dat testosteron zou moeten ondersteunen; testosteron zelf is een hormoon dat een arts voorschrijft bij een bevestigd tekort. De twee zijn niet uitwisselbaar en een booster is geen behandeling van een tekort.
Bronnen
- Morgado et al. (2023), Do testosterone boosters really increase serum total testosterone? A systematic review. Int J Impot Res
- Radar (AVROTROS), Testosteronsupplementen: reacties verkopers
Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Bij klachten ga je naar je huisarts.